Pluteus cervinus

Pluteus cervinus (Schaeff.) P. Kumm.

Drobnołuszczak jeleni

synonimy:
Agaricus atricapillus Batsch, 1786
Agaricus cervinus Schaeff. 1774
Pluteus atricapillus (Batsch) Fayod 1889
Rhodosporus cervinus (Schaeff.) J. Schröt. 1889

Omówienie: Pluteus cervinus, często zwany jest w przewodnikach polowych "grzyb jeleni", występuje powszechnie w znacznej części Ameryki Północnej - zwłaszcza w regionach umiarkowanych. Pojawia się na martwym drewnie, i charakteryzuje się blaszkami oddalonymi od trzonu. Blaszki są na początku białawe, lecz szybko stają się różowe. Kapelusz ma zmienny kolor, lecz jest zazwyczaj w odcieniu brązowego. Pluteus cervinus pojawia się zazwyczaj na drewnie drzew liściastych, lecz nie jest bardzo wybredny odnośnie rodzaju drewna, na którym rośnie - ani odnośnie tego, kiedy zaowocnikuje, pojawia się od wiosny do jesieni a nawet w zimie w cieplejszych klimatach.

Cechy makroskopowe:
  • Kapelusz: 4,5-10 cm; wypukły na początku, staje się szeroko wypukły do niemal płaskiego, z lub bez szerokiego centralnego guzka; lepki gdy świeży, lecz szybko wysycha, lub nieco lepki gdy wilgotny; lśniący; gładki, lub drobno łuseczkowaty/włókienkowaty przy środku; często z promienistymi smugami; ciemny do blado brązowego, często z odcieniem oliwkowym lub szarym - lub sporadycznie niemal białawym, z brązowym do brązowawym środkiem; krawędź zazwyczaj nie wyścielona (kreskowana), lecz czasem lekko wyścielona u starszych, drobnych okazów.
  • Blaszki: Oddalone od trzonu; zbliżone lub ścieśnione; blaszki krótkie, częste; na początku białe, stają się różowe i ostatecznie w kolorze ciemno cielistym.
  • Trzon: 5-13 cm długości; 5-15 mm grubości; bardziej lub mniej równy, lub z powiększoną podstawą; suchy; gładki lub, częściej, drobno włókienkowaty brązowymi włókienkami; białawy, odbarwiający się na brązowo przy podstawie; grzybnia podstawna biała. Miąższ miękki, biały, niezmieniający się po pocięciu na plasterki.
  • Zapach: Nie wyróżniający się lub nieco rzodkiewkowy; smakuje zazwyczaj przynajmniej nieco rzodkiewkowo.

Cechy mikroskopowe:
  • Zarodniki/Bazydiospory: 6-8 x 4,5-6 µm; elipsoidalne; gładkie; szkliste do blado ochrowych w KOH; jedno do wielokropelkowych; nieamyloidalne. Odcisk zarodników brązowawo różowy.
  • Cheilocystydy: Obfite (choć często zapadnięte); tworzące bardziej lub mniej ciągły pasek; do 50 x 15 µm; maczugowate do sferycznoszypułkowych; szkliste; cienkościenne.
  • Pleurocystydy: 50-90 x 10-25 µm; wrzecionowate do szeroko wrzecionowatych lub wąsko workowatych; grubościenne; szkliste; z 2-5 wierzchołkowymi ząbkami lub haczykami; ząbki zazwyczaj całe a nie rozwidlone, rzadko rozgałęzione. Cystydy pośrednie różnie ukształtowane.
  • Naskórek: Skórka typu cutis lub ixocutis; elementy o szerokości 3-11 µm szkliste do brązowych w KOH, gładkie; komórki końcowe maczugowate do maczugowatawych lub walcowate; połączenia zlepne nieobecne.

Siedlisko: Pluteus cervinus jest zazwyczaj gatunkiem terenów leśnych, i nie jest generalnie znajdowany na zrębkach na obszarach miejskich. Na martwym drewnie drzew liściastych i rzadziej, drzew iglastych; sporadycznie pojawia się na glebie lecz w rzeczywistości wyrasta z zagrzebanego martwego drewna; rośnie osobno, w rozproszeniu, lub gromadnie; od wiosny po jesień.

Występowanie: Pluteus cervinus zdaje się rozpowszechniony od Wielkich Równin na wschodzie, w lasach umiarkowanych (na południe od około 45 równoleżnika). Powszechny we wschodniej Ameryce Północnej od około 45 równoleżnika na południe; odnotowany również na obszarze Zatoki San Francisco.

Komentarz: Pluteus cervinus brak połączeń zlepnych w naskórku; kilka wygląda jakby je miało. Pluteus cervinus posiada pleurocystydy z całymi (raczej niż rozgałęzionymi lub rozwidlonymi) haczykami lub "rogami", jego "pośrednie cystydy" (niedojrzałe pleurocystydy) są niezmiennie wrzecionowate (jak u Pluteus petasatus i Pluteus rangifer), a jego cheilocystydy są częste i formują spójny pasek wzdłuż krawędzi blaszki. Zarodniki Pluteus cervinus mają zazwyczaj około 5-6 µm szerokości (Pluteus petasatus ma nieco węższe zarodniki).

Zdjęcia na www.mushroomobserver.org

tłumaczenie: cjuchu
[ Powrót do spisU ]    [ Lista znanych gatunkooW ]    [ Album gatunkooW ]    [ Zasugeruj brak gatunkU ]
PoradnikI ]   [ Honorowi psilodawcY ]   [ PsilosOpediuM ]   [ FaQ ]   [ ForuM ]   [ GalerY ]   [ TripograM ]   [ DarwiN ]   [ LinkI ]   [ EmaiL ]  

© psilosophy 2001-2026

PoradnikI ]   [ Honorowi psilodawcY ]   [ PsilosOpediuM ]   [ FaQ ]   [ ForuM ]   [ GalerY ]   [ TripograM ]   [ DarwiN ]   [ LinkI ]   [ EmaiL ]  

© psilosophy 2001-2026