Ogólny zarys procedury

Grzybnia Psilocybe cubensis jest hodowana na sterylizowanym zbożu. Skolonizowane zboże przykrywane jest wilgotną mieszanką ziemną, nazywaną okrywą. Grzybnia przerośnie przez warstwę okrywową i częściowo skolonizuje jej powierzchnię. Następnie okrywom zapewnia się warunki potrzebne do owocnikowania i utrzymuje je w wilgoci. Grzyby formują się na warstwie okrywowej.

• Przygotowanie zaszczepiacza zbożowego
• Pojemniki
• Zamykanie pojemników
• Przepisy na substrat
• Sterylizacja
• Możliwości zaszczepiania
• Zaszczepianie w praktyce
• Zaszczepianie słoików i mikroboxów
• Zaszczepianie toreb
• Inkubacja
• Zakażenie
• Chłodzenie
• Sprawdzanie skolonizowanego ziarna
• Okrywanie
• Przepisy na mieszankę okrywową
• Obróbka cieplna mieszanki okrywowej
• Okrywanie skolonizowanego substratu
• Owocnikowanie okrytego substratu
• Tacki które nie owocnikują

Przygotowanie zaszczepiacza zbożowego
Czym jest zaszczepiacz zbożowy?

Zaszczepiacz zbożowy jest żytem (lub innym zbożem ziarnistym) w pełni skolonizowanym przez grzybnię grzyba. Służy dwóm celom:
1) jako nośnik grzybni do większych ilości substratu
2) jako substrat sam w sobie.
Nie wszystkie gatunki zaowocnikują bezpośrednio na zaszczepiaczu zbożowym. Psilocybe cubensis jest jednym z gatunków, który to potrafi, odmiany Panaeolus generalnie nie zaowocnikują bezpośrednio na (okrytym) zbożu. Do owocnikowania odmiany te potrzebują substratu na bazie łajna, mimo to, sama grzybnia dobrze rozwija się na zbożu.
Grzybnia większości gatunków grzybów saprofitycznych może być hodowana na życie.

Trochę żyta

Pojemniki

Szklane słoiki.
Najlepsze są prawdziwe słoiki wekowe gdyż bez problemów wytrzymają wielokrotne cykle sterylizacji. Tańszą alternatywą jest znalezienie w miejscowym supermarkecie najtańszego rodzaju musu jabłkowego lub warzywnego i opróżnienie go z zawartości (nie w sklepie!). Słoiki te można wykorzystać, gdy zostaną oczyszczone i zdejmie się im nalepki. Jednakże, słoiki te nie są przeznaczone do sterylizacji, często są znacznie bardziej kruche, zwłaszcza po 2-3 cyklach sterylizacyjnych. Metalowe pokrywki, lub pokrywki z polipropylenu (PP) mogą być szybkowarzone (sterylizowane w szybkowarze).

Symbol ten znajduje się na większości artykułów polipropylenowych

Mikroboxy.
Te polipropylenowe pojemniki stanowią doskonałą alternatywę szklanych słoików. Sprzedawane są z pokrywką z zainstalowanym filtrem, a pokrywka hermetycznie uszczelnia pojemnik. Mogą być szybkowarzone i raz za razem wykorzystywane ponownie. Ponieważ wykonane są z polipropylenu nie ma niebezpieczeństwa zranienia się kawałkami szkła, jak ma to miejsce w przypadku słoików.

Torby z łatą filtracyjną.
Torby te zostały wykonane specjalnie do produkcji zaszczepiacza zbożowego. Zrobione są z polipropylenu i z jednej strony mają wklejoną łatę filtracyjną. Tradycyjnie torby te sterylizuje się otwarte i zamyka dopiero potem, lecz mamy kilka wskazówek jak sterylizować je zamknięte (patrz poradnik sterylizacja ciśnieniowa). Torby muszą być uszczelnione dobrą zgrzewarką elektryczną. Tanie domowe zgrzewarki nie podołają, gdyż szerokość spawu jest zbyt mała.

1000 ml mikrobox i 720 ml słoik

Torba z łatą filtracyjną i składniki podłoża

Zamykanie pojemników

Słoiki szklane.
W przypadku słoików istnieje kilka opcji na ich zamknięcie. My preferujemy korzystanie z filtrów krążkowych lub filtrów Tyvek umieszczanych pod pokrywkami. Mimo iż możliwa jest inkubacja słoików bez tego rodzaju filtrów, jedynie z poluzowanymi pokrywkami, jest to ryzykowne. Szczególnie w nieco przewiewnych i/lub zakurzonych warunkach, słoiki bez filtru łatwo się zakażają roznoszonymi w powietrzu zarodnikami.
W pokrywkach powinien być zrobiony otwór. W przypadku pokrywek metalowych otwory można przebić gwoździem i młotkiem. Wielkość i/lub ilość otworów zależy od rodzaju wykorzystywanego filtru. Jeśli w czasie inkubacji wystąpiło zbyt duże odwodnienie, następnym razem powinno się użyć więcej kawałków filtru. Może będzie trzeba trochę poeksperymentować w celu znalezienia optymalnej wielkości otworu i rodzaju filtru.

Pokrywka z otworem

Słoiki są napełniane żytem i wodą, a następnie ciasno zakręca się pokrywkę z materiałem filtru. W czasie sterylizacji pokrywka może być ciasno zakręcona, gdyż filtr umożliwia wydostawanie się pary.

Woda i żyto	Woda i żyto zmieszane w słoiku
Krążek filtru	Filtr Tyvek

Pokrywki na słoikach bez filtru nigdy nie powinny być dokręcone, gdyż w czasie sterylizacji słoiki mogą eksplodować/implodować.
Słoiki są nakrywane podwójną warstwą alufolii celem utrzymania filtru w czystości i suchości do czasu zaszczepiania.

Słoik z filtrem Tyvek	Słoik Tyvek z założoną pokrywką
Słoik z krążkiem filtru	Słoik nakryty alufolią

Mikroboxy.
Te polipropylenowe pojemniki dostarczane są z ciasno pasującą pokrywką. Pokrywka posiada filtr, ale nie umożliwia on gwałtownego przepuszczania pary. Dlatego nigdy nie powinno się sterylizować mikroboxów z zamkniętymi pokrywkami. Zamknięte pokrywki przyczynią się do deformacji lub zniszczenia pojemników. Pojemnik napełniany jest żytem i wodą, po czym luźno przykrywany lub w trzech czwartych zamykany. Jedna czwarta pokrywki zawsze powinna zostawać otwarta. Pojemniki nakrywane są podwójną warstwą folii aluminiowej. Jak tylko pojemniki wyjmiemy z szybkowaru, ich pokrywki powinny zostać natychmiast zamknięte.

Jedna krawędź powinna pozostać otwarta

Mikrobox gotów do sterylizacji

Torby z łatą filtrującą.
Przed sterylizacją torby można z pewną ostrożnością uszczelnić. Sterylizowanie otwartych toreb jest możliwe, lecz powinny zostać uszczelnione z momentem opuszczenia szybkowaru, chyba że na czas stygnięcia umieści się je w uruchomionej gablocie nadmuchowej.

Zmieszana woda i żyto	Torba uszczelniana jest zgrzewarką elektryczną
Dobry, podwójny zgrzew	Torba gotowa do sterylizacji

Przepisy na substrat

Z reguły im więcej substratu sterylizuje się w pojemniku, tym bardziej powinien on być suchy. Ziarno żyta i woda mogą być zmieszane a później sterylizowane. Nie ma potrzeby wcześniejszego obgotowywania zboża jak w przypadku ptasiej karmy. W czasie procesu sterylizacji ziarno żyta wchłonie wodę, ale odbędzie się to trochę nierównomiernie. Dolne ziarna będą bardziej mokre niż górne, więc słoikami powinno się wstrząsnąć jeszcze gdy są gorące, celem równomiernego rozprowadzenia wilgoci po całym substracie.

500 ml słoik/mikrobox
125 g żyta
160 ml wody

1000 ml słoik/mikrobox
250 g żyta
280 ml wody

torba z łatą filtracyjną (efektywnie 4 litry)
1600 g żyta
1350 ml wody

Sterylizacja

Słoiki i mikroboxy do wielkości 1000 ml sterylizowane są przez godzinę w temperaturze 121°C. Torby wymagają o wiele więcej - do trzech pełnych godzin. Więcej szczegółów na temat sterylizacji w ogóle, oraz jak sterylizować uszczelnione torby, znaleźć można w poradniku sterylizacja ciśnieniowa.

Pierwsza warstwa toreb	Druga warstwa toreb
Klapki są zaginane	Bardzo ważna jest kratka na wierzchu

Jak tylko mikroboxy opuszczą szybkowar powinno się im całkiem zatrzasnąć pokrywki, dociskając je po prostu w dół. Gdy tylko ostygną całkowicie mogą być zaszczepiane.

Właściwe ciśnienie podczas sterylizacji

Wysterylizowany słoik, żyto wchłonęło całą wodę

Możliwości zaszczepiania

Teraz, gdy substrat jest wysterylizowany i wygodnie siedzi w swym pojemniku przychodzi czas zaszczepiania. W teorii, wysterylizowany substrat można trzymać bez końca, ale w praktyce najlepiej zaszczepić najszybciej jak tylko się da. W miarę upływu czasu substrat wysycha i niewielkie zakażenia można napotkać już nawet po kilku tygodniach przechowywania.

Istnieją cztery praktyczne sposoby zaszczepiania:
1. Zarodniki w zawiesinie wodnej (strzykawka zarodników)
2. Grzybnia na agarze (sklonowana lub kultura wielozarodnikowa)
3. Grzybnia na sterylizowanym zaszczepiaczu zbożowym
4. Grzybnia w zawiesinie wodnej (płynna grzybnia)

ad 1. Zarodniki w zawiesinie wodnej.
Do zaszczepienia żyta wykorzystana może być odpowiednio przygotowana lub kupiona strzykawka z zarodnikami. Nawodnione zarodniki z łatwością kiełkują na wilgotnym życie i formują grzybnię. Pierwsze objawy kiełkowania często można obserwować po 3-10 dniach. Czas kiełkowania zależy od odmiany i wieku zarodników. Dobrze nawodnione zarodniki kiełkują szybciej niż te, które po prostu zostały zdrapane z odcisku. Ponieważ krążek filtru lub Tyvek są wyeksponowane, można je przekłuć igłą i wstrzyknąć do środka zawiesinę zarodników. Ilość zawiesiny na jeden pojemnik zależy od posiadanej ilości płynu i od pożądanej prędkości kolonizacji. Więcej płynu da w rezultacie nieco szybszy wzrost. W przypadku słoików i mikroboxów wystarczający będzie 1 ml zawiesiny zarodnikowej. Oczywiście więcej płynu w połączeniu z regularnym wstrząsaniem słoikiem przyczyni się do (nieco) szybszego rozwoju.
Torby są zazwyczaj zaszczepiane 1-10 ml, ale równie dobrze mogą być zaszczepione nawet 100 ml. Wstrzyknięcie zarodników jest dla początkujących hodowców łatwym i efektywnym sposobem zaszczepienia małych partii substratu.

ad 2. Grzybnia na agarze.
Sterylnym skalpelem z szalki petriego można wycinać kwadraciki agaru i wrzucać je do słoika. Jako że przy metodzie tej słoik musi być otwierany, pomocna będzie (zaimprowizowana) osłona. Do słoika lub mikroboxu wrzuca się jeden lub więcej kwadracików. Pojemnikami się wstrząsa a następnie inkubuje.
Metoda ta nie sprawdzi się w przypadku toreb, ponieważ nie praktyczne jest rozcinanie uszczelnionych toreb celem wprowadzenia kostek agaru.

ad 3. Grzybnia na sterylizowanym zaszczepiaczu zbożowym.
W teorii będzie to najlepszy i najszybszy sposób na rozmnażanie dużych ilości zaszczepiacza, lecz w praktyce nie jest to takie łatwe. Wykonywanie takich przenosin możliwe jest jedynie w całkowicie sterylnym otoczeniu, w przeciwnym razie wprowadzona zostanie olbrzymia ilość zarazków. Przekonaliśmy się, że dla domowych hodowców metoda ta ma ograniczony potencjał.

ad 4. Grzybnia w zawiesinie wodnej.
To sposób działania, gdy dysponujesz poważną gotówką do wydania i dobrze znasz techniki sterylizacyjne. Przygotowanie olbrzymich ilości płynnego zaszczepiacza z pojedynczej szalki petriego możliwe jest poprzez jej rozdrobnienie w mikserze laboratoryjnym i rozcieńczenie tak powstałej zupki. Całkowita ilość grzybni ma mniejsze znaczenie niż ilość wody, z którą zostanie dostarczona. Mimo że początkowy wzrost jest wolny, to rozpocznie się w wielu punktach całego substratu.

Zaszczepianie w praktyce

Generalnie wygląda to tak: im dłużej wysterylizowany substrat ma być wystawiony w czasie zaszczepiania na działanie zewnętrznego powietrza, tym czystsze powinno być otoczenie. Gdy zaszczepiamy tylko kilka słoików, przebijając pokrywkę igłą strzykawki, powinien wystarczyć czysty, kuchenny blat. Zaszczepiając otwarte torby zaszczepiaczem zbożowym, niezbędna staje się profesjonalna gablota nadmuchowa. Roznoszone w powietrzu zakażenia często osiadają na powierzchni substratu, więc gdy na wierzchu zaszczepionego substratu zaczyna rozwijać się ohydna pleśń, substrat był prawdopodobnie wystawiony na zbyt długie działanie nieczystego powietrza.
Teoretycznie w gablocie nadmuchowej można osiągnąć 100% skuteczność, ale w praktyce nawet w najbardziej higienicznych warunkach napotykane będą zakażenia. Ilość zakażeń poniżej 10% można zazwyczaj uważać za dobre.

Zaszczepianie słoików i mikroboxów

Najprostszym sposobem zaszczepienia słoików i mikroboxów jest strzykawka z zawiesiną zarodników/grzybni. Igła strzykawki jest wypalana do czerwoności i pozostawiana na 10-15 sekund do ostygnięcia. Folia aluminiowa zdejmowana jest ze słoika a nadmiar wilgoci wycierany jest czystą tkaniną. Filtr (Tyvek/krążek filtru) przebijany jest igłą i odrobina (1 ml) zawiesiny wstrzykiwana jest do substratu. Igła jest wyjmowana a dziurka natychmiast uszczelniana kroplą gorącego kleju. Słoiki mogą być następnie wstrząśnięte i inkubowane. Zamiast kleju może być wykorzystany kawałek taśmy, ale przekonaliśmy się, że gorący klej jest doskonałym sposobem na uszczelnianie słoików. Nawet niewielki i tani pistolet na klej wykona ten trik.

Przekłuwanie filtru

... i strzalik zaklejający

Gdy nie można przekłuć pokrywki lub filtru jak w przypadku mikroboxów, pokrywkę należy odrobinę uchylić i przez szczelinę wprowadzić igłę. Igła jest wyjmowana, pokrywka zamykana, a mikrobox/słoik wstrząsany i inkubowany. Jako że przy metodzie tej następuje większe wystawienie na działanie powietrza, wymagana jest (zaimprowizowana) osłona.

Słoik zaszczepiany strzykawką zarodników

Mikrobox zaszczepiany strzykawką zarodników

Zaszczepiając kwadracikami agaru nie ma wyjścia, ale otwieramy jedynie na tyle by wrzucić agar. Jeszcze raz - do tego rodzaju pracy wymagana jest (zaimprowizowana) osłona.

Z agaru wycinane są kwadraty

Kwadraty te wrzucane są w substrat

Zaszczepianie toreb

Pracując z uszczelnionymi torbami zaszczepiacz może być wprowadzony jedynie w wyniku nakłucia. Nie praktyczne, ani niewskazane jest rozcinanie wysterylizowanej torby, by ponownie zgrzewać ją po zaszczepieniu. Praca z otwartymi torbami nie jest polecana tym, którzy nie mają dostępu do laboratorium i gabloty nadmuchowej. Przenoszenie ze zboża na zboże nie może być w tej sytuacji brane pod uwagę.

Nakłuwana strona torby przemywana jest tkaniną namoczoną w alkoholu, następnie wprowadzana jest wypalona igła. Do torby wstrzykiwane jest trochę płynu (1-200 ml), igła jest wyjmowana, a dziurka uszczelniana kroplą gorącego kleju. Strzykawka z zarodnikami jest do tego wyśmienita.

Torba przekłuwana jest igłą

Dziurka jest zaklejana

Poniżej znajdziesz przyśpieszoną metodę zaszczepiania, stosowaną przez MushMush. Wymaga ona rozdrobnienia kultury agarowej i wykorzystania pompy perystaltycznej do dostarczenia rozcieńczonej grzybni do zapieczętowanych toreb. Domyślamy się, że tak naprawdę niewielu jest ludzi, którzy mogą to wypróbować (wyposażenie jest dość drogie), ale może dać wam to wyobrażenie o możliwościach.

Skolonizowany agar wrzucany jest do wysterylizowanego miksera	Dodawana jest sterylna woda i agar jest rozdrabniany
Zmielony agar rozlewany jest do dwóch butelek ze sterylną wodą	Do dozowania zawiesiny grzybni wykorzystywana jest pompa perystaltyczna
Pompa kontrolowana jest nożnym przełącznikiem	Krótka gruba igła wykorzystywana jest do wstrzykiwania płynnej grzybni
Torba jest nakłuwana i wciskany jest pedał	Tańszym rozwiązaniem jest wykorzystanie samo napełniającej się strzykawki

Inkubacja

Zaszczepione ziarno powinno być inkubowane w temperaturze, która jest optymalna dla uprawianego gatunku. Zbyt niska temperatura przyczyni się do wolnego kiełkowania/wzrostu. Temperatura zbyt wysoka spowoduje, że grzybnia wydzieli żółtawe metabolity (pot), i w końcu rozchoruje substrat.

Jako że rosnąca grzybnia produkuje ciepło, pod uwagę powinien być brany wzrost temperatury. Kilka słoików nie rozgrzeje się pewnie do krytycznych temperatur, ale rozwijające się torby zarodniowe z pewnością mogą, szczególnie latem. Torby stojące w zbyt wysokiej temperaturze często zakażają się pleśniami ciepłolubnymi (często czarną pleśnią szpilkową). Najwyższą uwagę należy zwrócić przy obchodzeniu się z zakażonym substratem, gdyż kilka odmian pleśni i bakterii może wywołać poważne choroby u ludzi.

By zapobiec skraplaniu w pojemnikach, powinno się je trzymać w temperaturze, która jest w miarę stała.

By przyśpieszyć rozwój, słoikami i torbami powinno się regularnie, co kilka dni wstrząsać, w celu rozprowadzenia skolonizowanych ziaren po całym substracie. Gdy ziarno zostanie całkowicie pokryte grzybnią, gotowe jest do dalszego użycia.

Mikrobox w czasie kolonizacji	Całkowicie skolonizowany mikrobox
Torba w czasie kolonizacji	Całkowicie skolonizowana torba

Zakażenie

Zakażony substrat na pewno będzie napotykany. Zakażenia pokazują się w formie pleśni i bakterii. Pleśń jest często strzępiasta lub pyłowa i przybiera rozmaite ostre kolory: niebieski, zielony, różowy, itp. Bakterie pokazują się na ziarnie w postaci oślizgłej warstwy. W razie wątpliwości, powąchaj filtr podejrzanego pojemnika. Medyczny lub stęchły zapach oznacza często pleśń, podczas gdy zapach kwaśny/słodki/zgniły lub alkoholowy jest z pewnością zakażeniem bakteryjnym.

Rzecz jasna, zakażona grzybnia powinna być wyrzucona. Torby można wyrzucić w całości. Słoiki powinny być opróżnione, ale tylko po tym jak zostaną wysterylizowane w celu zabicia zakażeń. Niektóre zakażenia mogą powodować poważne choroby u ludzi i fakt, że czytasz ten dokument oznacza prawdopodobnie, że nie jesteś dostatecznie doświadczony by odróżnić nieszkodliwe zakażenia od szkodliwych. Nigdy nie lekceważ zagrożeń zdrowotnych związanych z zakażeniami!

Torba zakażona pleśnią

Oślizłe zakażenie bakteryjne

Chłodzenie

Grzybnie większości gatunków mogą być przechowywana w lodówce do czasu ich wykorzystania. Mimo spadku witalności większość gatunków może być przechowywana przez kilka tygodni w temperaturze 4°C - 7°C. Jednakże grzybnie Panaeolus nigdy nie powinny być schładzane, gdyż w ciągu kilku dni stracą witalność.

Sprawdzanie skolonizowanego ziarna

Torba zdrowej grzybni

Przed okryciem, skolonizowane ziarno powinno być sprawdzone czy nie ma zakażeń. Robi się to wstrząsając pojemnikami (torbami lub słoikami) 24 godziny przed nałożeniem warstwy okrywowej. Jeśli ziarno zakażone jest pleśniami cała torba lub słoik zmieni kolor na zielony, niebieski lub szary. Ziarno zakażone bakteryjnie nie zarośnie ponownie w ogóle, i przeważnie będzie bardzo paskudnie śmierdzieć (kwaśnie, alkoholowo lub zjełczale). Jeśli ziarno ponownie ładnie zarośnie jest gotowe do użycia.

Okrywanie

Gdy tylko ziarno jest całkiem skolonizowane musi zostać okryte, zanim nastąpi formowanie grzybów. Okrywanie jest procesem nakładania wilgotnej mieszanki ziemnej na wierzch skolonizowanego substratu. Wykonuje się to z czterech ważnych powodów.

1. Chronienie substratu przed wysychaniem. Grzybnia jest wrażliwa na suche powietrze. Grzybnia wystawiona zbyt długo na suche warunki może wytworzyć szorstką, zbitą powierzchnię, na której nie wyrosną grzyby. Chroni przed tym wilgotna warstwa okrywowa, w której grzybnia uformuje zdrową sieć. Warstwa okrywowa powinna być utrzymywana w wilgoci poprzez regularne nawadnianie.

2. Przetrzymywanie i dostarczanie wody do rosnących grzybów.
Rozwijające się grzyby pobierają z warstwy okrywowej dużo wilgoci. Ziemia okrywowa spełnia funkcję wodnego rezerwuaru dla rosnących grzybów, jako że wilgoć w niej może być uzupełniana poprzez nawadnianie. Warstwa okrywowa powinna wchłaniać wodę i dostarczać ją do grzybów.

3. Zapewnia dobry mikroklimat do formowania się zaczątków.
Ze wszystkimi wybojami i dolinkami, szorstka powierzchnia warstwy okrywowej zapewnia dobrą wilgotność i bezpieczne środowisko do formowania się młodych grzybów.

4. Wspomaga wzrost pożytecznych mikroorganizmów.
Mimo iż Psilocybe cubensis może owocnikować na wysterylizowanej warstwie okrywowej, wiele gatunków wymaga w niej obecności pewnych bakterii. Ma to znaczenie dla wybranego typu obróbki cieplnej. Krótkotrwała pasteryzacja powstrzyma rozwój większości konkurencyjnych zwierząt i grzybów, pozostawiając większość bakterii nietkniętymi. Całkowita sterylizacja w szybkowarze może być zastosowana do gatunków, które nie potrzebują tych ziemnych bakterii.

Przepisy na mieszankę okrywową

Poniższe recepty przez lata sprawdzały się jako dobre, wszechstronne mieszanki okrywowe:

• 10 części torfu
• 5 części gruboziarnistego wermikulitu
• 2 części wapienia

• 10 części namoczonego włókna kokosowego
• 5 części gruboziarnistego wermikulitu
• 1 część wapienia

Trzy składniki mieszanki okrywowej

Składniki są mieszane na sucho w wiadrze lub w torbie i usuwane są duże kawałki, takie jak nie rozłożone drewno. Kawałki te mogłyby później przyczyniać się do zakażeń.

Po dokładnym wymieszaniu składników dodawana jest woda. Celem jest tutaj dodanie jak największej ilości wody bez zmieniania całości w błoto. Na wypadek uzyskania zbyt mokrej mieszanki zalecane jest zatrzymanie w zanadrzu części suchych składników. Przez ich dodanie może być wchłonięty nadmiar wody.
Odpowiednia wilgotność jest osiągnięta, gdy z mieszanki trzymanej luźno w garści nie cieknie woda. Jednakże wyciskana mieszanka powinna oddawać mnóstwo wody. Powinna być wyczuwana wilgoć a nie rozmoczenie.

Mieszanka okrywowa w suchej postaci

Mieszanka okrywowa w mokrej postaci

Alternatywne czynniki i mieszanki.
Powyższe recepty nie są święte. Dobre rezultaty osiągaliśmy na wielu różnych rodzajach mieszanek okrywowych. Niektórzy hodowcy wykorzystują zwykły wermikulit uzyskując znakomite wyniki, ale nie jest to polecane dla początkujących. Trudno jest na oko określić zawartość wilgotności w zwykłym wermikulicie (bardzo mokry i prawie suchy wermikulit wyglądają tak samo). Można pominąć wermikulit w powyższych przepisach, lecz struktura mieszanki będzie wtedy bardziej zbita.

Warto też wspomnieć, że przeznaczeniem warstwy okrywowej nie jest dostarczanie składników odżywczych do grzybni. Jakiekolwiek łatwo przyswajalne związki (czy to sterylizowane czy nie) w wilgotnej warstwie okrywowej, z pewnością przyczynią się do zakażenia. W wilgotnej i ciepłej warstwie okrywowej, warunki do rozwoju organizmów konkurencyjnych są prawie optymalne. Dodatki takie jak mąki, ekstrakty słodowe lub cukry nie zwiększą plonów, a doprowadzą jedynie do zakażenia.

Obróbka cieplna mieszanki okrywowej

By uwolnić mieszankę okrywową od jakichkolwiek niechcianych organizmów (głównie konkurentów zwierzęcych i grzybowych) można obrobić ją cieplnie. Mimo że niektórzy hodowcy unikają jakiejkolwiek obróbki cieplnej, mamy świadomość, że jest to złe zalecenie.

Prawdopodobieństwo zakażenia nieobrobionych mieszanek (z wyjątkiem zwykłego wermikulitu) jest znacznie większe niż mieszanek pasteryzowanych lub sterylizowanych.

Dla domowych hodowców istnieją dwie dobre metody:

1. Pasteryzacja w kuchence mikrofalowej.
Metoda ta nie wysterylizuje mieszanki całkowicie, ale dla większości hodowców powinna wystarczyć. Większość problemów z zakażeniem, związanych z warstwą okrywową, wiąże się z grzybami. Większość tych grzybów zabijana jest we względnie niskich temperaturach, z łatwością osiąganych w mikrofalówce. Mieszanka wkładana jest do polipropylenowych toreb lub słoików i wlewana jest dodatkowa porcja wody celem skompensowania parowania. Należy zwrócić uwagę, by zostawić pod pokrywkami niedomkniętą szczelinę, lub by otworzyć torby, tak by mogła wylatywać para.

Nie zrobienie tego może spowodować eksplozję!

Mikrofalówka włączana jest na pełną moc na około 30 minut (dla jednej 5 litrowej torby ziemi). Torba wyjmowana jest z mikrofali w rękawiczkach chroniących od gorąca, uszczelniana zgrzewarką elektryczną lub po prostu zaklejana taśmą. Gdy ziemia ostygnie, gotowa jest do użycia. Ziemia przygotowana w ten sposób ma trochę suchą postać. Można więc po sterylizacji, lecz przed zaaplikowaniem mieszanki, dodać czystej wody.

2. (Pół)sterylizacja w szybkowarze.
Metoda ta, w zależności od czasu jej trwania, pasteryzuje, wpół-sterylizuje lub sterylizuje całkowicie mieszankę okrywową.
Gdy dostępny jest duży szybkowar metoda ta może być szybsza niż przy korzystaniu z pojedynczej mikrofalówki. Mieszanka wkładana jest do toreb lub słoików, a te wkładane są do szybkowaru. Zawartość sterylizowana jest odpowiednią ilość czasu i pozostawiana do ostygnięcia w czystym miejscu. Jeszcze raz dużą uwagę powinno się zwrócić na zostawienie uchylonej szczeliny pod pokrywkami słoików w celu uchronienia ich przed eksplozją/implozją. Gdy mieszanka ostygnie gotowa jest do użycia.
Praktyczna zasada, którą stosujemy odnośnie wymaganego czasu sterylizacji, to że dajemy połowę czasu, który stosujemy do całkowitego wysterylizowania tej samej ilości ziarna żyta. Dla napełnionego 20 litrowego szybkowaru oznacza to 1 godzinę w temperaturze 121°C. Takie traktowanie nie wysterylizuje całkowicie mieszanki, ale da bardzo odporną warstwę okrywową. Do całkowitego wysterylizowania zastosuj tyle samo czasu, co dla tej samej ilości ziarna.

Okrywanie skolonizowanego substratu

Okrywanie słoików.
Jeśli skolonizowany substrat znajduje się w słoikach (z szerokim wlotem) może być tam pozostawiony, jednakże współczynnik objętości do powierzchni nie jest optymalny. Mimo tego metodą tą mogą być uzyskane znaczne plony. Wielką zaletą jest to, że cały proces okrywania jest bardzo prosty i pozostawia bardzo mało miejsca na zakażenie.
Słoiki okrywane są 1-2 cm wilgotną ziemią, wyrównywaną poprzez poklepywanie słoika. Nakręcana jest pokrywka i słoik inkubowany jest w ciemności dopóki grzybnia nie przebije się przez warstwę okrywową. Okryte słoiki powinny być trzymane w tej samej temperaturze co inkubująca grzybnia (25°C). Po tym etapie zdejmowana jest przykrywka a słoik owijany w folię aluminiową. Folia chroni skolonizowany substrat przed dostępem światła. Nie zastosowanie jej spowoduje formowanie się grzybów wewnątrz słoika zamiast na warstwie ziemi.

Owocnikujący okryty słoik

Okrywane tacki.
Gdy skolonizowany substrat wsypywany jest do tacek, uzyskany może być znacznie lepszy współczynnik objętościowo powierzchniowy. Spowoduje to uzyskanie większej ilości grzybów w krótszym czasie, w porównaniu do okrywanych słoików.
Najpierw substrat jest kruszony poprzez wstrząsanie. Rozkruszone ziarna rozdzielane są do jednolitrowych tacek i następnie okrywane 1-2 cm mieszanką okrywową. Okrywa może być zaaplikowana czystą dużą łyżką lub rękoma odzianymi w lateksowe rękawiczki.

Grzybnia przed ...	... i po wstrząśnięciu
Grzybnia wsypywana jest na tacki ...	... i obsypywana mieszanką okrywową

Okryte tacki zakrywane są folią aluminiową i inkubowane w ciemności póki grzybnia się nie przebije. Okryte tacki powinny być trzymane w tej samej temperaturze co inkubująca grzybnia (25°C). Następnie folia jest zdejmowana a tacki umieszczane w warunkach do owocnikowania. Zazwyczaj jest to tydzień po okrywaniu.

Okryta tacka zakryta alufolią

Po kilku dniach grzybnia przerośnie przez warstwę okrywową

Owocnikowanie okrytego substratu

Niektórzy hodowcy wykorzystują bardzo skomplikowane zestawy nawilżaczy, urządzenia spryskujące, i rzeczy tego rodzaju. Psilocybe cubensis jest grzybem łatwym do wyowocnikowania i nigdy nie uważaliśmy, że jest to konieczne.

Bardzo skuteczny przestrzennie pojemnik owocnikujący, składa się z prostego, przeźroczystego kontenera przykrytego polietylenową płachtą (folia). Dostępne są rodzaje magazynowe pozwalające uprawiać 10 kontenerów, lub więcej, jeden na drugim. Nie trzeba dodawać, że w żaden inny sposób nie zagospodarujemy skuteczniej przestrzeni. Do wymiany powietrza w bokach kontenerów wywierconych jest kilka otworów. Otwory te mogą być zakryte drobną siatką by nie dostały się muszki.

Pojemnik na owocnikowanie składa się z prostego plastikowego kontenera	W celu utrzymania właściwej wilgotności kontener przykrywany jest foliową płachtą
Po dziesięciu dniach formują się małe grzybki	Ziemia okrywowa cały czas musi być wilgotna

W naszym przypadku pięć tacek może być wsadzone do jednego kontenera, a parowanie powierzchni okrywowej wystarczające jest do utrzymania właściwej wilgotności wewnątrz. Otwory zapewniają wymianę powietrza. Trudniejsze do wyowocnikowania odmiany zawsze poddajemy szokowi termicznemu (przed umieszczeniem w kontenerach, na jedną noc wkładamy je lodówki). Dla łatwo owocnikujących odmian (np. Equador cubensis) nie jest to konieczne.

Jeśli sprawa dotyczy temperatury, to Psilocybe cubensis jest łatwym grzybem. Z naszego doświadczenia wynika, że tacki i słoiki zaowocnikują w przedziale 19°C - 30°C, jednakże najbardziej pożądana jest temperatura 25°C. Innymi słowy, jeśli temperatura jest przyjemna dla ciebie jest taka również dla grzybów!
Okrywy potrzebują trochę światła. W ciemności grzyby się nie uformują! Jakikolwiek rodzaj światła się nada (dzienne, fluorescencyjne, żarowe), ale z oczywistych powodów, nie powinno się ich wystawiać na bezpośrednie, pełne światło słoneczne. Jeśli okrywy otrzymują (zbyt) mało światła grzyby urosną długie i patykowate.
Okrywy spryskiwane są codziennie i nigdy nie można dopuścić do ich wyschnięcia. Bezpośrednio po pokazaniu się rzutu nawadnianie jest zwiększone, ponieważ dorastające grzyby podciągają z ziemi okrywowej dużo wilgoci. Bardzo trudno dokładnie sprecyzować wskazówki odnośnie nawadniania. Trzeba wyrobić sobie do tego wyczucie.
W zależności od odmiany pierwsze zaczątki pojawią się 6-15 dni po włożeniu okrytych pojemników do kontenerów. Grzyby dorosną w ciągu 5-7 dni, po których mogą być zerwane. Zazwyczaj pozwalamy okrywom wydać 3 rzuty, ale gdy są właściwie nawadniane mogą wyprodukować nawet 6 rzutów! Powierzchnia okrywy utrzymywana jest w czystości poprzez usuwanie obumarłych grzybów (abortów). Jeśli na powierzchni okrywy pokażą się zakażenia zawsze lepiej wyśmietniczyć tackę.

Owocnikująca okryta tacka

Kontener z pięcioma owocnikującymi tackami

Tacki które nie owocnikują

Kompletnie skolonizowane okrywy, które nie wydają grzybów.
Jeśli warunki otoczenia nie są właściwe dla uprawianej odmiany grzybnia nie uformuje grzybów, lecz będzie kontynuować kolonizację warstwy okrywowej. Jeśli sytuacja nie zostanie skorygowana tacki staną się wkrótce bezużyteczne. Zbita powierzchnia grzybni obumiera i formuje skórkę, która nie dopuszcza do okrywy wilgoci, co powoduje wysychanie i ewentualną śmierć.

Jest to z reguły spowodowane przez:
a) niedostatek świeżego powietrza
b) zbyt wysoką wilgotność
c) zbyt wysoką temperaturę
d) połączenie powyższych.

Mimo iż niektóre odmiany mają większą tendencję do kolonizacji powierzchni, to w pełni skolonizowana okrywa (nie widać ziemi) jest niepożądana. By skorygować tę sytuację powierzchnia powinna zostać rozdrapana czystym widelcem na głębokość około 1 cm, a warunki otoczenia dostosowane do owocnikowania.

Grzybnia w ogóle nie kolonizuje warstwy okrywowej.
Jeśli przez kilka dni przez okrywę nie przebija się grzybnia, ziemia okrywowa jest prawdopodobnie zbyt sucha. W suchej mieszance okrywowej grzybnia wyrośnie rzadka i cienka. Nie ma zastrzeżeń odnośnie nawodnienia tacek przed umieszczeniem ich w warunkach owocnikowania, lecz rozsądniej poczekać co najmniej dzień po okryciu, co pozwoli grzybni odrosnąć.

Na powierzchni okrywowej pojawia się dziwny narost.
W ziemi okrywowej mogą pokazać się różne pleśnie. Mimo że na zakażonej okrywie nadal mogą formować się grzyby, rozsądniej jest ją wyrzucić, gdyż stanowi ryzyko dla pozostałych w pobliżu tacek. Poddana właściwej obróbce cieplnej mieszanka, która nie zawiera związków odżywczych, będzie powodować bardzo niewiele problemów z pleśniami.
Zielone i niebieskie pleśnie często mogą wywodzić się z zakażonego substratu. Ważne jest by upewnić się, że substrat, który okrywamy jest całkowicie czysty. Prosty test to wstrząśnięcie substratem na 24 godziny przed okrywaniem. Jeśli grzybnia odrośnie nadaje się do użytku. Jeśli nie odrośnie, lub pojawią się dziwne kolory lub struktury (pyłopodobny porost), substrat jest zakażony i powinien być wyrzucony.